काठमाडौँ, १ डिसेम्बर २०२५ । विश्वका धेरै देशहरूमा फाइभ-जी (5G) सेवा सामान्य भइसक्दा नेपालमा भने अझै यसको पूर्ण परीक्षण र व्यावसायिक सुरुवात हुन सकेको छैन। नेपाल टेलिकमले केही स्थानमा परीक्षण गरे पनि आम उपभोक्ताले कहिले चलाउन पाउँछन् भन्ने टुंगो छैन। आखिर ५जी ले हाम्रो जीवनमा के परिवर्तन ल्याउँछ?
४जी भन्दा कति फरक?
४जी ले हामीलाई भिडियो कल र स्ट्रिमिङको सुविधा दियो भने ५जी ले ‘इन्टरनेट अफ थिंग्स’ (IoT) को ढोका खोल्नेछ। यसको गति ४जी भन्दा १०० गुणासम्म छिटो हुन सक्छ। यसले स्मार्ट सिटी, स्मार्ट होम, र स्वचालित कारहरूको सञ्चालन सम्भव बनाउँछ।
नेपालका लागि चुनौती
५जी प्रविधि जडान गर्न अर्बौंको लगानी चाहिन्छ। नेपालजस्तो भौगोलिक विकटता भएको देशमा ४जी नै राम्रोसँग नचलेको गुनासो आइरहँदा ५जी को पूर्वाधार निर्माण निकै चुनौतीपूर्ण छ। साथै, ५जी चल्ने मोबाइल सेटहरू महँगो हुने भएकाले आम नेपालीले यसको फाइदा लिन समय लाग्न सक्छ।
के फाइदा हुन्छ?
- शिक्षा र स्वास्थ्य: ५जी को मद्दतले काठमाडौँको डाक्टरले जुम्लाको बिरामीको ‘रोबोटिक सर्जरी’ गर्न सम्भव हुन्छ। अनलाइन कक्षाहरू बफरिंग बिना चल्नेछन्।
- उद्यमशीलता: स्टार्ट-अप कम्पनीहरू र गेमिङ उद्योगका लागि ५जी वरदान सावित हुन सक्छ।
निष्कर्ष: ५जी केवल छिटो इन्टरनेट मात्र होइन, यो डिजिटल अर्थतन्त्रको मेरुदण्ड हो। तर, यसलाई ‘विलासिता’ भन्दा पनि ‘आवश्यकता’ का रूपमा विकास गर्न सस्तो र सुलभ बनाउनु सरकार र सेवा प्रदायकको मुख्य चुनौती हो